Waarheen met de woonbonus?

In deze bijdrage bekijken we kort de gevolgen van de zesde staatshervorming op de woonfiscaliteit. U zal nog altijd kunnen genieten van de woonbonus. Alleen wordt die nu gewestelijk in plaats van federaal. Onder welke gewestelijke regeling u valt, wordt bepaald door de plaats waar u woont op 1 januari van het aanslagjaar.

Voor een algemene toelichting over de fiscale gevolgen van de staatshervorming zie:   “Wie belast wat na de zesde staatshervorming”.

Wie is bevoegd voor uw woonfiscaliteit?

Eerste stap = gewest of federaal niveau bevoegd?

Voor alle fiscale voordelen in verband met de eigen woning worden de gewesten bevoegd. Alle fiscale maatregelen in verband met andere woningen (de niet-eigen woning) blijven onder het federaal regime vallen.

Tweede stap = welk gewest is bevoegd?

Het gewest waar de belastingplichtige woont op 1 januari van het aanslagjaar is exclusief bevoegd voor de belastingverminderingen in verband met de eigen woning.

Derde stap = waarover zijn ze bevoegd?

Het gewest is exclusief bevoegd voor belastingverminderingen voor uitgaven voor het verwerven/behouden van de eigen woning. Het gaat dan zowel om de interesten, de kapitaalaflossingen als ermee verbonden premies voor de levensverzekering.

Eigen woning versus niet-eigen woning

De eigen woning is de woning in eigendom, vruchtgebruik, erfpacht, opstal of bezit die een belastingplichtige zelf betrekt, of niet zelf kan betrekken om wettelijke redenen.

Volgende redenen worden hiervoor aanvaard:

(1) een wettelijke of contractuele belemmering: bv. u koopt een nieuwe woning waar nog huurders in wonen, die u contractueel nog niet kan uitwijzen;

 
(2) de stand van werkzaamheden: bv. u bent nog bezig met verbouwingswerken in het pand, dat daardoor nog niet gebruiksklaar is;

(3) sociale redenen en beroepsredenen: bv. u heeft een woning gekocht in Antwerpen, maar moet zich voor uw werk in Aarlen vestigen.

Als u uw woning deels beroepsmatig gebruikt, of als de woning gedeeltelijk door derden wordt gebruikt (bv. omdat u ze verhuurt), is dat gedeelte een niet-eigen woning.

De beoordeling of een woning uw eigen woning is, gebeurt van dag tot dag. Welk gewest bevoegd is, wordt wel beoordeeld op 1 januari van het aanslagjaar.

Voorbeeld

Ivo heeft een appartement in Gent en een huisje in Durbuy. Het appartement in Gent is de eigen woning, het huisje in Durbuy de niet-eigen woning. Vanaf 1 juli 2014 verhuurt Ivo zijn appartement en gaat hij in zijn huisje in Durbuy wonen. Op dat moment wordt het huisje in Durbuy de eigen woning en het appartement in Gent de niet-eigen woning.

Op 1 januari 2015 woont Ivo dus in het Waals Gewest ( = de plaats waar zijn werkelijke verblijfplaats is). Het is dus het Waals Gewest dat bevoegd is voor eventuele belastingverminderingen in verband met de uitgaven voor de eigen woning.

Dit alles resulteert in deze bijzondere situatie:

het appartement in Gent: tot 1 juli 2014 een eigen woning waarvoor de uitgaven recht geven op de Waalse woonbonus (hij woont immers in het Waals Gewest op 1 januari van het aanslagjaar), vanaf 1 juli wordt het een niet-eigen woning, waarvoor Ivo de federale regels kan blijven toepassen. Dit geeft dus de vreemde situatie dat een onroerend goed gelegen in Vlaanderen recht geeft op een belastingvermindering in het Waals Gewest;
het huisje in Durbuy: tot 1 juli is dit een niet-eigen woning waarop de federale belastingverminderingen van toepassingen zijn, en vanaf 1 juli geeft dit huisje in het Waals Gewest recht geeft op een belastingvermindering.

Dit fenomeen is een gevolg is van de nieuwe omschrijving van eigen woning, die van dag tot dag beoordeeld moet worden.

Let op: momenteel hebben de gewesten nog geen gebruik gemaakt van hun nieuwe bevoegdheden. Het valt dus nog af te wachten hoe ze dat gaan invullen. Voorlopig blijft de ‘Waalse ‘ of ‘Vlaamse’ woonbonus een voortzetting van de federale woonbonus.


 

Benieuw naar de verdere impact op de woonfiscaliteit? In zijn seminaries “De zesde staatshervorming. Aardverschuiving in de personenbelasting” gaat Jef Wellens in detail in op alle aspecten, aan de hand van enkele verhelderende voorbeelden.

Gepubliceerd op 25-03-2014

  283