Staatshervorming maakt personenbelasting nog complexer

Woonfiscaliteit na de regionalisering

Wat gaat er na de zesde staatshervorming gebeuren als ik een woning koop? En wat met de fiscale voordelen die ik nu heb op mijn eigen woning. Daar liggen vele Belgen van wakker. Het wetsvoorstel dat het fiscale luik van de staatshervorming regelt, is ingediend in de Kamer. We krijgen dus stilaan een beeld van wat er staat te gebeuren.

Vanaf aanslagjaar 2015 (inkomsten 2014) krijgen gewesten ruimere bevoegdheden met betrekking tot de personenbelasting. Voortaan zijn ze bevoegd voor: 

  • de belastingvermindering voor leningsuitgaven voor de EIGEN woning. Dus niet voor de tweede of volgende woning. Die blijft de exclusieve fiscale bevoegdheid van de federale overheid.
  • de vermindering voor beveiliging tegen inbraak en brand van een woning, niet noodzakelijk de eigen woning;
  • de vermindering voor pwa- en dienstencheques;
  • de vermindering voor energiebesparende uitgaven voor een woning (bv. dakisolatie);
  • de vermindering voor de restauratie van beschermde monumenten en gebouwen, de vernieuwing van  een woning in een PGB-Zone en de vernieuwing van een via sociaal verhuurkantoor verhuurde woning.

De belastingverminderingen voor het langetermijnsparen zoals het pensioensparen blijven een federale bevoegdheid. Idem voor de verminderingen voor uitgaven voor kinderoppas en giften.

De manier waarop u uw belastingaangifte invult, zal de eerste jaren mogelijk niet ingrijpend wijzigen. De federale overheid blijft immers instaan voor de aangifte en inning van de personenbelasting. Ook de geschillenregeling blijft federaal. Het berekeningsmechanisme van de personenbelasting wordt wel grondig door elkaar geschud. De huidige federale belasting berekend op basis van federale belastingtarieven op het federale inkomensbarema, wordt gereduceerd met 26% en vervolgens aangevuld met gewestelijke opcentiemen die worden toegepast op die gereduceerde federale belasting, volgens een eigen regionaal belastingbarema. Volgt u? Die gewestelijke opcentiemen mogen dan nog eens differentiëren naargelang van de belastingschijf, waardoor je dus in totaal vier verschillende barema’s kan krijgen, één federaal inkomensbarema en drie gewestelijke belastingbarema’s. Voor iedere Belg gebeuren er zo twee parallelle berekeningen, één federaal en één gewestelijk. De gewestelijke en federale belastingen werken echter op elkaar in. Zo is een gewestelijke belastingvermindering mogelijk groter dan de belasting verschuldigd aan dat gewest en kan het gewest autonoom beslissen dat het saldo van die gewestvermindering wordt verrekend met de federale belasting. Het gewest draagt dan de kosten. Daarbovenop komen dan nog eens de gemeentelijke opcentiemen, zoals we die nu al kennen. Opmerkelijk is wel dat de gewestelijke opcentiemen niet worden toegepast op de belasting op intresten, dividenden en royalty’s. Die leveren de gewesten dus niets extra op.

Schema: Uw personenbelasting na de staatshervorming (*)

Welk gewest is bevoegd? Dat is het gewest waar u op 1 januari van het aanslagjaar uw fiscale woonplaats hebt. De fiscale woonplaats is de werkelijke verblijfplaats, over het algemeen uw domicilie. Woont u op 1 januari 2015 in Vlaanderen dan betaalt u dus de Vlaamse opcentiemen op uw federale belasting verschuldigd op uw inkomsten van 2014.

Wat zijn de gevolgen voor de woonfiscaliteit? Stelt u zich even volgende niet zo uitzonderlijke situatie voor. U bezit twee woningen: u woont in Luik en hebt een appartement in Knokke. De belastingvermindering voor de lening van uw woning in Luik is na de staatshervorming een exclusief Waalse bevoegdheid, terwijl de fiscale voordelen voor uw appartement in Knokke verder federaal worden ingevuld. Dat is immers uw tweede woning. Beslist u nadien om uw woning in Luik te verhuren en een rustiger leven te gaan leiden aan de Belgische kust, dan zal een bijkomende lening op uw appartement, bv. voor verbouwing, fiscaal plots Vlaams zijn en de eventuele aanvullende lening op uw woning in Luik opnieuw federaal zijn. Want dat is dan uw tweede woning. Ook is het mogelijk dat Vlaanderen fiscaal bevoegd wordt voor een lening m.b.t. een woning in het Waalse gewest. Dat is bijvoorbeeld het geval als die woning uw enige woning is en u in Vlaanderen, waar u verblijft, een woning huurt. Een verregaande versnippering van belastingverminderingen.

Vanaf wanneer? Het fiscale luik geldt vanaf aanslagjaar 2015. Aangezien dit slaat op de inkomsten van 2014, betekent dit dat de federale ‘aftrek voor enige woning’, de zogenaamde woonbonus die ook wordt geregionaliseerd, nog dit jaar zal moeten worden omgezet in een belastingvermindering. Hoe die eruit gaat zien, is nog koffiedik kijken. Mogelijk wordt het ook een vermindering tegen het vast tarief van 45%, zoals bv. voor kinderoppaskosten, maar voor lopende hypotheken lijkt een vermindering tegen het marginaal tarief (max. 50%) waarschijnlijker, omdat in dat geval het voordeel van de fiscale aftrek voor bestaande contracten wordt voortgezet. Afwachten…

(*) bron: voorstel van bijzondere wet, Kamer DOC53 2974/001

Gepubliceerd op 08-08-2013

  533