Raad van State vernietigt standpunt Vlabel inzake gesplitste aankopen en inschrijvingen

Gepubliceerd op 15-06-2018

De Raad van State heeft in een arrest van 12 juni 2018 het Vlabel standpunt nr. 15004 van de Vlaamse Belastingdienst inzake “Gesplitste aankoop vruchtgebruik - blote eigendom/ Tegenbewijs voor gesplitste aankopen” vernietigd. Daardoor zullen schenkingen met voorbehoud van vruchtgebruik van effecten, geldbeleggingen of deelbewijzen van burgerlijke maatschappen opnieuw voor buitenlandse notaris kunnen plaatsvinden, zonder dat de akte verplicht ter registratie in België moet worden aangeboden om de erfbelasting te vermijden.

Een fel bekritiseerd standpunt van Vlabel: geschonken goederen maken deel uit van nalatenschap

In het fel bekritiseerde standpunt nr. 15004/A over de opsplitsing van het eigendomsrecht in vruchtgebruik en blote eigendom oordeelde de Vlaamse Belastingdienst dat gesplitste aankopen van onroerend goed en gesplitste inschrijvingen van effecten of geldbeleggingen voorafgegaan door een schenking, beschouwd worden als een ‘bedekte’ bevoordeling. De kwalificatie als ‘bedekte bevoordeling’ heeft tot gevolg dat bij overlijden van de vruchtgebruiker de geschonken goederen bij wijze van fictie geacht worden als legaat in volle eigendom aanwezig te zijn in de nalatenschap van de vruchtgebruiker en aldus onderworpen worden aan de erfbelasting (toepassing artikel 2.7.1.0.7 VCF).

Tegenbewijs

Tegenbewijs kon volgens de Vlaamse Belastingdienst enkel worden geleverd:

  • Door aan te tonen dat er geen causaal verband is tussen de schenking en de gesplitste aankoop/inschrijving.
  • Door aan te tonen dat de voorafgaande schenking werd onderworpen aan de heffing van het registratierecht voor schenkingen of aan de schenkbelasting.

Concreet betekende dit standpunt dat schenkingen van effecten of geldbeleggingen met voorbehoud van vruchtgebruik niet langer voor buitenlandse (bv. Nederlandse) notaris konden plaatsvinden, althans wanneer de akte nadien niet vrijwillig ter registratie werd aangeboden en men bij overlijden van de vruchtgebruiker erfbelasting wilde vermijden.

Vlabel gaat nog verder

Enige tijd later is de Vlaamse Belastingdienst nog een stap verder gegaan door haar standpunt uit te breiden naar schenkingen met voorbehoud van vruchtgebruik van deelbewijzen van burgerlijke maatschappen (standpunt nr. 15004/B).

Het standpunt werd in de rechtsliteratuur sterk betwist.

Bovendien werd een verzoek tot vernietiging aanhangig gemaakt bij de Raad van State.

Raad van State vernietigt het standpunt

Op 12 juni 2018 oordeelde de Raad van State in haar arrest nr. 241.761 dat “aangezien noch de wettekst, noch de parlementaire voorbereiding, de registratie van de schenking in België oplegt en aangezien een fictiebepaling strikt moet worden uitgelegd, uit artikel 2.7.1.0.7 VCF niet kan worden afgeleid dat de schenking voorafgaand aan de gesplitste inschrijving maar als tegenbewijs kan worden aanvaard indien deze in België is geregistreerd”.

De Raad van State vernietigt het standpunt nr. 15004 van de Vlaamse Belastingdienst inzake “Gesplitste aankoop vruchtgebruik - blote eigendom/ Tegenbewijs voor gesplitste aankopen” en vernietigt bijgevolg zowel onderdeel A als B van het standpunt.

Impact van vernietiging

  1033