Met de wagen naar het werk

Waar men gaat langs onze wegen, steeds komt men de fiscus tegen. Ook wie met de wagen naar het werk gaat, botst onvermijdelijk op enkele fiscale vragen. Kan ik de kosten van mijn professionele verplaatsingen aftrekken? Hoe zit het met het woon-werkverkeer? Is het misschien voordeliger de fiets of de trein te nemen? Bestaat er een fiscale tegemoetkoming voor wie met een elektrische wagen rijdt? Wij geven de antwoorden…

Woon-werkverkeer

De regel

Binnen de werkelijke beroepskosten geldt er voor de kosten van woon-werkverkeer een specifiek forfait van 0,15 EUR per afgelegde km. Dit forfait geldt voor alle belastingplichtigen die zich met de wagen verplaatsen tussen hun woonplaats en hun vaste plaats van tewerkstelling, dit is de plaats waar de beroepswerkzaamheid wordt uitgeoefend. Zowel werknemers, bedrijfsleiders als zelfstandigen (handelaars en vrije beroepers) mogen het systeem toepassen.

Let op: hoewel dit misschien vreemd klinkt, is dit bijzonder forfait een onderdeel van de ‘werkelijke beroepskosten’. Het geldt dus enkel voor wie voor zijn werkelijke beroepskosten bewijst voor zijn andere kosten, en niet voor wie het algemene forfait toepast.

Het traject

Het traject dat de belastingplichtige aflegt, hoeft niet noodzakelijk het kortste te zijn. Het is het traject dat gelet op de concrete omstandigheden (afstand, verkeersdrukte, reistijd, aard van de weg) als ‘normaal’ kan worden beschouwd. Een ‘meerafstand’ die u doet om privéredenen telt niet mee als woon-werkverkeer.

Voorbeeld

Als u op weg naar uw werk, uw kinderen aan de school afzet, blijft het volledige traject een woon-werkverplaatsing. Als u twee kilometer moet omrijden om uw kroost af te zetten, is die twee kilometer geen woon-werkverkeer.

Als de belastingplichtige meerdere vaste plaatsen van tewerkstelling heeft (bv. een leraar die in verschillende scholen lesgeeft), geldt het forfait sowieso tussen de woonplaats en de plaats(en) van tewerkstelling. Voor de verplaatsing tussen deze verschillende plaatsen van tewerkstelling mag de belastingplichtige kiezen tussen (1) de werkelijke kosten beperkt tot 75 % die geldt voor beroepsmatige verplaatsingen (zie verder) en (2) de verdere toepassing van het kilometerforfait.

Meerdere woon-werkverplaatsingen doen per dag is toegelaten. De belastingplichtige mag dus ’s middags thuis gaan eten en tweemaal per dag het forfait voor de verplaatsing tussen zijn woning en zijn werkplek aftrekken. Tussen de middag naar huis gaan moet dan wel mogelijk zijn, gelet op het arbeidsreglement, de lengte van de middagpauze, de afstand woonplaats-werk, enz.

De wagen

Het forfait mag slechts worden toegepast als de verplaatsing gebeurt met een wagen:

  • die eigendom is van de belastingplichtige;
  • die op naam van de belastingplichtige is ingeschreven bij de DIV;
  • die de belastingplichtige op basis van een leasingovereenkomst bestendig ter beschikking heeft;
  • die toebehoort aan de werkgever of vennootschap van de belastingplichtige en waarvoor hij bijgevolg op een voordeel van alle aard wordt belast.

Als de wagen eigendom is van de belastingplichtige, mag ook diens echtgenoot, zoon of dochter de wagen gebruiken en het forfait toepassen. Deze regel moet strikt worden toegepast. Dus:

  • als de zoon van de zaakvoerder een bedrijfswagen van de vennootschap van zijn vader gebruikt, kan hij het forfait niet toepassen (= belastingplichtige is zelf geen eigenaar van het voertuig);
  • een belastingplichtige kan het forfait niet toepassen als hij de wagen van zijn dochter gebruikt (= kind mag wel wagen van ouder gebruiken, maar niet omgekeerd);
  • een belastingplichtige kan het forfait niet toepassen als de wagen eigendom is van de partner waarmee hij feitelijk samenwoont (= feitelijk samenwonenden worden niet gelijkgesteld met echtgenoten).

Bijzonder geval: carpooling

Omdat de overheid carpooling wil aanmoedigen, geldt er voor carpoolers een bijzondere regeling. Niet enkel de chauffeur, maar ook de passagiers mogen het forfait van 0,15 EUR/km aftrekken. Voor hen geldt wel een maximum van 100 kilometer (enkele reis).

Ook de bestuurder behoudt gewoon het forfait, zelfs als de medereizigers hem een vergoeding geven voor de verplaatsing.

Beroepsmatige verplaatsingen

Regel

Kosten voor beroepsmatige verplaatsingen zijn uiteraard professioneel en dus aftrekbaar, maar niet volledig. De aftrekbaarheid is immers beperkt tot 75 % van de kosten.

Welke verplaatsingen?

Het gaat om beroepsmatige verplaatsingen die geen woon-werkverkeer zijn. Vertrekplaats van de verplaatsing kan zowel de woonplaats zijn als de vaste plaats van tewerkstelling. Bestemming is een andere plaats dan de vaste plaats van tewerkstelling, bv. een (potentiële) klant, een leverancier, een werf, de plaats waar een beroepsopleiding wordt gevolgd, enz.

Welke kosten?

Bijna alle beroepsmatige autokosten vallen onder deze beperking: aankoop van de wagen (afschrijvingen), belastingen (verkeersbelasting, belasting op inverkeerstelling), verzekeringen, onderhoud- en herstellingskosten.
Zijn als afwijking op de algemene regel wel volledig aftrekbaar: brandstofkosten, mobilofoonkosten en financieringskosten.

Privéverplaatsingen

Kosten voor privéverplaatsingen zijn uiteraard niet aftrekbaar.

Belastingvermindering elektrische voertuigen

Wie een elektrisch voertuig aanschaft, krijgt daarvoor  een fiscale stimulans, in de vorm van een belastingvermindering. Vanaf aanslagjaar 2014 werd de belastingvermindering afgeschaft voor personenwagens, wagens voor dubbel gebruik en minibussen.De vermindering blijft wel bestaan voor andere vierwielers (een vierwieler is een voertuig met vier wielen, dat leeg minder dan of gelijk aan 400 kg weegt, 550 kg voor voertuigen gebruikt voor goederenvervoer, niet inbegrepen het gewicht van de batterijen) en voor motorfietsen of driewielers. Enkel zuiver elektrische voertuigen kunnen van deze gunstmaatregel genieten. Het regime telt dus niet voor ‘hybriden’, die gedeeltelijk elektrisch en gedeeltelijk met een verbrandingsmotor worden aangedreven.

De vermindering bedraagt 15 % van de aanschaffingsprijs van het voertuig. Het bedrag wordt daarnaast nog beperkt tot een maximum van 4.940 EUR voor vierwielers of 3.010 EUR voor twee- of driewielers (bedragen voor aj. 2014).

De belastingplichtige krijgt de belastingvermindering voor het inkomstenjaar waarin de prijs werd betaald. Om praktische redenen aanvaardt de administratie dat de uitgaven betaald zijn op datum van de aankoopfactuur.

De belastingvermindering is niet overdraagbaar. De belastingplichtige kan ze dus slechts ‘benutten’ voor zover hij voldoende belastingen betaalt. Een eventueel saldo kan niet in een later jaar nog gebruikt worden.

Voorbeeld

Dhr. Verreeth heeft een elektrisch voertuig aangekocht van 24.000 EUR en heeft dus recht op een belastingvermindering van 3.600 EUR. Uiteindelijk blijkt hij echter slechts 3.200 EUR belasting verschuldigd te zijn (voor de vermindering wordt toegepast). Dit betekent dat het saldo van 400 EUR (3.200 – 3.600 = -400) onherroepelijk verloren gaat. Hij betaalt dit jaar dus geen belasting: verschuldigde belasting wordt teruggebracht tot nul. Maar hij kan de overschot van de vermindering (400 EUR) het jaar daarop niet recupereren.

Niet met de wagen: alternatieven

Het openbaar vervoer

Wie liever het openbaar vervoer neemt, laat meestal zijn abonnement door zijn werkgever betalen. Als de werkgever inderdaad tussenkomt in de kosten, is de vergoeding een vrijgesteld sociaal voordeel. De werknemer wordt er dus niet op belast.

Ook wie met het openbaar vervoer komt, kan trouwens het kostenforfait van 0,15 EUR/km toepassen.

Met de fiets of te voet

Ook wie op een andere manier naar het werk gaat (met de brommer, te voet, met de fiets) mag een forfait toepassen. Dat bedraagt zoals voor woon-werkverplaatsingen met de wagen 0,15 EUR/km.

Voor de fiets bedraagt het forfait zelfs 0,22 EUR/km (dit en volgend aanslagjaar).

In tegenstelling tot de woon-werkverplaatsingen met de wagen is dit forfait niet verplicht. De belastingplichtige mag dus bewijzen dat zijn werkelijke kosten hoger zijn.

Aangiftegids personenbelasting 2014 Wil u weten hoe u al deze gegevens in uw aangifte PB moet verwerken? Lees dan de Aangiftegids Personenbelasting van Maurice De Mey. Dit bijzonder handig werkinstrument kwam tot stand in samenwerking met BNP Paribas/Fortis.  U vindt er de theorie in terug, maar ook praktische tips, schema's en voorbeelden. Het boek bevat daarnaast ook uitvoerige verwijzingen naar rechtspraak, rechtsleer en administratieve commentaren. 

Gepubliceerd op 02-06-2014

  713