Magda? Wie mag welke btw aftrekken?

Het recht op aftrek is cruciaal in het btw-systeem. Het laat belastingplichtigen toe om de btw die ze zelf hebben betaald, te recupereren. Zij mogen van de btw die ze zelf innen, de btw die ze betaald hebben, aftrekken. Enkel het verschil moet worden doorgestort aan de Schatkist. Het uitgangspunt is eenvoudig, maar het systeem soms complex. Aan de hand van enkele MAGDA-vragen geven we daarom wat meer toelichting.

Mag iedereen de door hem betaalde btw aftrekken?

NEEN, dat mag niet. Alleen belastingplichtigen hebben een recht op aftrek. Een belastingplichtige is voor de btw iemand die een economische activiteit uitoefent. Zo kan een producent de btw aftrekken op de grondstoffen en de machines die hij nodig heeft om zijn product te maken, de groothandelaar kan de btw aftrekken die hij betaalt op het afgewerkte product, en de winkelier met een eenmanszaak de btw die hij betaalt op de goederen die hij afneemt van zijn leverancier (groothandel). De laatste persoon in de keten is de consument die de btw betaalt en als enige niet mag aftrekken. Het klinkt misschien gek, maar hier is de persoon die de btw uiteindelijk moet dragen (de consument), net geen belastingplichtige.

Mag ik als ondernemer de btw op mijn persoonlijke uitgaven aftrekken?

NEEN, dat mag niet. Als ondernemer bent u wel belastingplichtige. Maar dat is onvoldoende om de aftrek te genieten. Enkel de btw die u betaalt in het kader van uw economische activiteit is aftrekbaar. Als u dus een computer koopt voor uw secretaresse is de btw daarop aftrekbaar, als u een computer koopt voor uw studerende dochter niet. Voor aankopen die u als privépersoon doet, bent u immers geen belastingplichtige. U bent een gewone consument en moet de btw dus zelf dragen.

Ik ben een zaak aan het opstarten, mag ik mijn btw nu al aftrekken?

JA, dat mag. Als u voorbereidende handelingen doet en daarvoor al kosten maakt, inclusief btw, mag u de betaalde btw al aftrekken. Zelfs al bent u nog niet effectief met uw economische activiteit van start gegaan. De intentie om met een economische activiteit te beginnen moet dan wel blijken uit objectieve omstandigheden. Meer nog, het recht op aftrek blijft zelfs bestaan als de activiteit zelf nooit effectief van start gaat.

Mag ik als (tand)arts mijn btw aftrekken?

NEEN, dat mag niet. Een (tand)arts die enkel medische handelingen stelt is een vrijgestelde belastingplichtige. Dat wil zeggen dat hij wel belastingplichtige is, maar enkel vrijgestelde handelingen verricht, waarvoor hij geen btw moet aanrekenen aan zijn patiënten. Keerzijde van de medaille is dat de door een (tand)arts betaalde btw niet aftrekbaar is. Tot begin 2014 waren ook advocaten vrijgestelde belastingplichtigen, maar zij moeten sinds 1 januari ook btw aanrekenen aan hun cliënten, en kunnen hun betaalde btw aftrekken.

Ik heb maar een ‘kleine onderneming’. Mag ik er toch voor kiezen btw af te trekken?

JA, dat mag. Een kleine onderneming is een onderneming met een omzet van minder dan 15.000 EUR (drempel sinds 1 april). In principe zijn zij niet onderworpen aan de plichten (bv. indienen van periodieke aangiftes) en rechten (bv. aftrek) van een belastingplichtige. Zij zijn vrijgesteld: rekenen geen btw aan, maar mogen er ook geen aftrekken. Dit bijzonder systeem is evenwel een keuze. Ze mogen er dus voor kiezen onder de gewone regels te vallen en wel btw aan te rekenen en af te trekken.

Ik verleen zowel diensten waarvoor ik btw aanreken aan mijn klant (immobiliënmakelaar) als diensten waarvoor ik geen btw mag aanrekenen (verzekeringsmakelaar). Mag ik al de door mij betaalde btw aftrekken?

NEEN en soms toch JA, het hangt af van de concrete situatie. In principe mag het niet. U bent immers een gemengde belastingplichtige en heeft dus geen volledig recht op aftrek. Uw recht op aftrek geldt maar voor zover u handelingen stelt, die niet zijn vrijgesteld. Die verhouding wordt bepaald volgens (i) het algemeen verhoudingsgetal of (ii) het werkelijke gebruik. Stel dat u 40 % actief bent als immobiliënmakelaar en 60 % als verzekeringsmakelaar. Dan heeft u principe slechts recht op een aftrek van 40 % van de betaalde btw.  Op deze regel bestaat wel een uitzondering: als een specifiek bedrijfsmiddel enkel voor de belaste activiteit wordt gebruikt, mag u toch de volledige btw aftrekken: bv. u heeft een softwarepakket gekocht voor uw immobiliënactiviteit, de btw is volledig aftrekbaar. Andersom geldt deze regel ook:  een goed dat exclusief voor de vrijgestelde activiteit wordt gebruikt, geeft helemaal geen recht op aftrek. 

Mag ik er als particulier soms voor kiezen om belastingplichtige te zijn, zodat ik kan aftrekken.

JA, dat mag. Dan wordt u een toevallige belastingplichtige. U kan er voor kiezen in de bijzondere situatie dat u een nieuw gebouw levert (een gebouw is nieuw tot en met 31 december van het tweede jaar volgend op het jaar van de eerste ingebruikname). Stel dat u uw nieuw gebouwde woning in gebruik heeft genomen op 01/01/13. U beslist ze terug te verkopen op 31/03/2014. De woning is nog nieuw, u mag er dus voor kiezen ze te verkopen met btw in plaats van registratierechten. U heeft nu de hoedanigheid van toevallige belastingplichtige. De btw die u zelf betaald heeft bij het bouwen van de woning (materiaal, werkuren) kan u nu recupereren. U krijgt immers een recht op aftrek.

Mag ik de btw aftrekken van goederen die ik gratis wegschenk als relatiegeschenk?

JA, dat mag soms, als het niet te duur is. Het gaat hier om handelsgeschenken die u geeft aan uw zakenrelaties. De kosten die u hiervoor maakt zijn in de inkomstenbelasting aftrekbaar als beroepskost. De aftrekbaarheid van de btw wordt bepaald door de prijs van het geschenk. Als het geschenk een waarde heeft van minder dan 50 EUR is de btw aftrekbaar, anders niet.

Mag ik de btw aftrekken van goederen die ik gratis wegschenk als reclameartikel?

JA, dat mag. Ook de btw op de kosten die u maakt voor de fabricage van gratis staaltjes (als reclame voor uw product) is volledig aftrekbaar. Voorwaarden hiervoor zijn dat (i) de kosten door de administratie der directe belastingen als algemene onkosten worden aanvaard en dus in de inkomstenbelastingen aftrekbaar zijn en (ii) dat het monster van dezelfde aard is als de producten die uw onderneming fabriceert of verkoopt. De gratis staaltjes moeten niet in hun normale verpakking worden verpakt. Dit geldt niet voor gratis proevertjes of staaltjes van geestrrijke dranken (alcoholische drank van meer dan 22°): daarvan is de btw nooit aftrekbaar.

Ik organiseerde een feest voor het vijfjarig bestaan van mijn zaak. Mag ik de btw hiervoor aftrekken?

NEEN en soms toch JA, het hangt af van de concrete situatie. Het hangt af van de kwalificatie van de kosten. Meestal worden ze door de fiscus gezien als kosten van onthaal. Dat zijn alle kosten die worden gemaakt voor public relations: de ontvangst en het vermaak van aan het bedrijf vreemde bezoekers (leveranciers en klanten, maar ook de aandeelhouders of vennoten). Het gaat o.a. om kosten voor drank, maaltijden, bloemen. De btw op deze kosten is niet aftrekbaar. Over de kwalificatie kan eventueel gediscussieerd worden: deze kosten kunnen soms ook als publiciteitskosten worden beschouwd. De btw hierop is volledig aftrekbaar. Als uw evenement voor het vijfjarig bestaan ook een duidelijk publicitair doel heeft, als u m.a.w. voor reclame wil maken voor uw zaak, kan u argumenteren dat de btw aftrekbaar is.

Ik gebruik mijn wagen enkel voor beroepsdoeleinden. Mag ik de btw volledig aftrekken?

NEEN, dat mag niet. Voor wagens wordt de aftrek sowieso beperkt tot 50 %. Als u de wagen deels professioneel en deels privé gebruikt, wordt daarenboven de aftrek beperkt tot het professioneel gebruikte deel (zonder ooit boven de 50 % te mogen). Om het beroepsmatig/privé gebruikt deel te berekenen, heeft de administratie in een circulaire drie formules uitgewerkt.

fc btw  U vindt nog veel meer over het recht op aftrek, en over het gehele btw-systeem in het boek Btw van Eddy Debruyne. Dit boek verschijnt in de reeks Fiscaal Compendium, een samenwerking tussen Kluwer en de Fiscale Hogeschool. Het boek Btw biedt een volledig overzicht van het btw-stelsel, met talrijke voorbeelden en een ruim bronnenmateriaal voor wie er meer over wil weten.

 

Gepubliceerd op 19-08-2014

  948