IFRS in België: Interview met Véronique Weets en Fouad Elouch

De invoering van IFRS in België voor beursgenoteerde bedrijven lokte in 2005 heel wat vragen uit. Wat zal dit de onderneming kosten, is er voldoende kennis, brengt dit aanpassingen van de bedrijfsorganisatie met zich mee? Met de uitgifte van onze zakboekjes “IFRS op zak” en “Aan de slag met IFRS” probeerde Kluwer tegemoet te komen in de nood aan kennis en informatie. Intussen zijn we zeven jaar verder en vonden we onze auteurs Véronique Weets en Fouad Elouch bereid om samen met ons even stil te staan bij de voorbije IFRS-jaren alsook vooruit te kijken naar de toekomst.

“IFRS op zak” viert dit jaar zijn 10e editie en “Aan de slag met IFRS” is op weg naar zijn 10e verjaardag volgend jaar. Wie stond er aan de wieg van deze uitgaven ? Hoe kwamen zij tot stand ?

Véronique Weets: Initiatiefnemer voor het schrijven van de IFRS-zakboekjes was William Blomme bij Deloitte. Ikzelf werd door Deloitte aangeworven om onder andere “Aan de slag met IFRS” te schrijven. Voor dit project kreeg ik een jaar later, als gevolg van de merger Deloitte- Andersen, de hulp van Thomas Carlier die medewerker was van het toenmalige Andersen. Het schrijven van dit boek was de start van mijn specialisatie in de IFRS-materie en heeft geleid tot het oprichten van een eigen adviesbureau. IFRS heeft intussen mijn leven veranderd! Ik ben Deloitte en Kluwer dankbaar voor de projecten die ik aangeboden kreeg.

Fouad Elouch: Ik was student bij Véronique aan de Vrije Universiteit Brussel. Intussen heb ik me ook al zeven jaar in het IFRS-avontuur gestort en werk ik sindsdien op de IFRS-afdeling van Deloitte.

Deze tien bestaansjaren geven ons de mogelijkheid even stil te staan en terug te blikken naar de jaren volgende op de invoering van IFRS in Europa in 2005. In de beginperiode was er angst om IFRS in te voeren: implementatiekosten, noodzakelijke aanpassing van de bedrijfsorganisatie, gebrek aan kennis, gemis aan doctrine,… Hoe verliep dit alles in de praktijk ?

Véronique Weets: Een onderzoek in het kader van een masterthesis heeft uitgewezen dat  de kost voor de omschakeling naar IFRS  gemiddeld slechts 1 % van de omzet bedroeg. IFRS schrikten de bedrijven aanvankelijk af, eens toegepast, zagen ze evenwel de meerwaarde ervan. De grootste impact van de verandering bevond zich op het vlak van de verwerking van pensioenplannen en financiële instrumenten. De impact van IFRS is ook afhankelijk van de keuzes die de ondernemingen maakten/maken. Sommige standaarden bieden immers keuzemogelijkheden.

Fouad Elouch: De overgang naar IFRS wordt meestal niet als het moeilijkste punt ervaren door de gebruikers van IFRS, wel de talrijke wijzigingen en de vertraging in de toepassing ervan in België/Europa t.o.v. het IASB (bv. verzekeringssector).

Véronique Weets: IFRS-gebruikers kregen inmiddels de mogelijkheid om hun kennis rond IFRS op te doen door middel van opleidingen en trainingen. De jongsten onder hen konden ook al  IFRS-cursussen volgen aan de universiteit of hogeschool. Aan de meeste universiteiten en hogescholen wordt momenteel IFRS gedoceerd. Voor de studenten ben ik wel nog steeds op zoek naar een goed Engelstalig handboek IFRS.

Fouad Elouch: Een niet-officiële rechtspraak/doctrine heeft zich geleidelijk aan ontwikkeld, voornamelijk via de Big 4, die verschillende brochures, artikels en boeken ontwikkelden over elke internationale standaard. De IFRS-specialisten in België kennen elkaar en komen regelmatig samen om over gemeenschappelijke items te discussiëren en oplossingen uit te werken. Momenteel beschikken IFRS-gebruikers ook over heel wat online informatie over de toepassing van IFRS, wat de toegang tot deze standaarden vergemakkelijkt.

Hoe staat het vandaag met de evolutie van de IFRS-standaarden in de wereld, Europa en België ?

Fouad Elouch: De internationale verslaggevingsstandaarden ontwikkelen zich geleidelijk aan tot het internationale referentiekader op boekhoudkundig vlak en worden steeds door meer landen over de ganse wereld ingevoerd. De laatste jaren werden heel wat inspanningen geleverd door het IASB om de IFRS te laten convergeren met de US GAAP. Het IASB ontwikkelde samen met het Amerikaanse FASB zelfs een roadmap in dat kader. Merken we echter op dat de resultaten van de convergentie ver beneden de verwachtingen blijven en dat de convergentie grote projecten vertraagde (leases, revenue recognition, financial instruments, insurance,…) of niet tot de gewenste overeenstemming leidde (belastingen). Het wordt misschien tijd dat IFRS zijn eigen weg volgt en zich concentreert op haar huidige actuele ontwikkeling op wereldvlak zonder zich zorgen te maken over de Amerikanen. Wanneer dochterondernemingen van Amerikaanse groepen hun subconsolidatie in Europa of Azië moeten doen onder IFRS zullen zij het misschien zijn die de Verenigde Staten zullen aanzetten om de IFRS-weg in te slaan.

Véronique Weets: In België werd aanvankelijk voorzien dat onze boekhoudwetgeving geleidelijk aan zou worden afgestemd op de IFRS via een modernisering van het Belgisch boekhoudrecht. Deze evolutie wordt vandaag in België geblokkeerd door de samenhang die er bestaat tussen de enkelvoudige jaarrekening en de fiscale jaarrekening; wat steeds een gevoelig onderwerp was en blijft. We kunnen zelfs vaststellen dat de laatste adviezen of ontwerpadviezen van de Commissie voor Boekhoudkundige Normen (CBN) in strijd zijn met de IFRS-beginselen. We denken hierbij aan de adviezen rond aandelenopties en tax shelter.

IFRS voor KMO’s in Europa ?

Véronique Weets: In Europa heeft de Europese commissie IFRS voor SME niet verplicht. In België mag je IFRS voor SME niet toepassen want deze standaard druist in tegen het Belgisch boekhoudrecht. Ik ben geen voorstander voor de invoering van IFRS voor SME maar wel voor de toepassing van de gewone IFRS voor kleine en middelgrote ondernemingen. Ik  ga ervan uit dat eenvoudige dingen ook eenvoudig zijn onder de gewone IFRS en dat meer ingewikkelde materies  zowieso een meer gecompliceerde standaard vergen.

Welke moeilijkheden worden momenteel ervaren bij de toepassing van IFRS ?

Véronique Weets: Er zijn tal van vertaalproblemen op Europees vlak. De vertaler heeft niet het recht om de betekenis die het IASB eraan gaf, te wijzigen (wat nu soms wel gebeurt,…). Voorbeeld:  « other comprehensive income» wordt vertaald door « niet- gerealiseerde resultaten » ; beter zou zijn  « totaal van de andere resultaten ». Vooral de gebruikers, waaronder de investeerder, lezen de geconsolideerde jaarrekening in het Nederlands en zouden, wanneer zij onvoldoende kennis hebben van IFRS, door de slechte vertalingen verkeerde conclusies kunnen trekken.

Ook een probleem zijn de veelvuldige IFRS-wijzigingen en de vertraging in de goedkeuring door Europa. Nochtans zou het hier maar om een formaliteit mogen gaan. Europa zetelt immers in het IASB en zou zijn advies eerder kunnnen/moeten geven bijvoorbeeld op het ogenblik van de “exposure drafts”.

Wat is uw eindconclusie inzake de evolutie van de IFRS ?

Véronique Weets: De balans blijft, ondanks die paar nadelen, over het algemeen positief. De IFRS zijn een mooi werkinstrument om te komen tot een harmonisatie van de boekhoudstandaarden.
De nieuwe standaard inzake pensioenen (IAS 19) die vanaf 2013 van toepassing is, gaat in de richting van meer eenvoud en meer duidelijkheid.
Kort samengevat : Het is nu beter dan het was, er is nog ruimte voor verbetering maar het vertrouwen bestaat dat die verbetering er ook zal komen.

Fouad Elouch: Het IASB werkt met heel bekwame medewerkers die de materie zeer goed beheersen en op hoog niveau discussiëren over de verschillende items. Het internationaal karakter van de IFRS vergemakkelijkt de verspreiding van de kennis en de expertise. De IFRS-experten kunnen hun competenties delen met de landen die geleidelijk aan migreren naar het IFRS- referentiekader. Ontwikkelingslanden kunnen op deze manier sneller op een hoger niveau getild worden.

Wat zien jullie als een nieuwe uitdaging voor de toekomst ?

Véronique Weets: De aanvaarding van IFRS voor jaarrekeningen van US entiteiten.

Fouad Elouch: De invoering van de IPSAS (International Public Accounting Standards) in de publieke sector.
Dit is niet zo evident want overheidsinstellingen moeten dan overgaan van Cash naar Accrual principe.

 IFRS op zak 2013

IFRS op zak 2012-2013 

Bent u op zoek naar bondige en duidelijke informatie over alle bestaande IAS/IFRS-standaarden? Dan is het zakboekje 'IFRS op zak' een degelijke introductie of een praktisch naslagwerk om altijd bij de hand te hebben.

 Aan de slag met IFRS 2013

Aan de slag met IFRS 2012 - 2013 

De internationale financiële verslaggevingsstandaarden en de interpretaties SIC en IFRIC worden in dit boek uitgebreid geanalyseerd.

Kluwer Opleidingen is sinds jaar en dag een van de belangrijkste aanbieders van Nederlandstalige IAS/IFRS opleidingen. Van een algemeen overzicht tot grondige analyses per IFRS: bekijk het overzicht op onze website.

Gepubliceerd op 07-12-2012

  562