How to breed Gazelles – Creating business for growth: een interview met auteurs Nikolay A. Dentchev & Kris Vander Velpen

Auteurs Nikolay A. Dentchev, Kris Vander Velpen en Edgar Izquierdo – alle drie professor Entrepreneurship, Innovation and Business Planning aan verschillende Vlaamse en buitenlandse universiteiten – belichamen samen meer dan 40 jaar ervaring in het begeleiden van ondernemers in de realisatie van hun zakelijke ambities. Met hun boek How to breed Gazelles slaan ze de handen in elkaar om vanuit praktijkgericht oogpunt een instrument te creëren voor iedereen met de passie een duurzame en snelgroeiende onderneming – een zogenaamde «gazelle» – te realiseren.

1. Jullie hebben zowel als professor als in de private sector al een enorm interessante carrière uitgebouwd op het vlak van ondernemerschap. Stellen jullie jezelf even voor.

We hebben alle drie een passie voor ondernemerschap. Daarnaast hebben we zowel academische als praktijkgerichte ervaring, waarbij de ene een meer praktijkgericht profiel heeft dan de andere. Met andere woorden, onze passie is niet alleen gericht op de wetenschappelijke concepten van groeiondernemingen, maar vooral ook op de praktijk. Hoe creëer je een «Gazelle» bedrijf? Hoe kan een activiteit met snelle groei duurzaam en op lange termijn uitbouwen?

Na zijn PhD in Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen koos Nikolay voor het bedrijfsleven. Hij werkte zes jaar bij BNP Paribas Fortis en sinds 2012 is hij voltijds actief als docent in Ondernemerschap en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen aan de VUB en de HUBrussel.
Kris heeft meer dan 25 jaar praktijkervaring. Hij heeft innovatieve business concepten helpen opbouwen in sectoren zoals o.a. banking, verzekeringen en gezondheidszorg. Hij staat ook aan de wieg van de Flanders Business School en doceert Innovatie en Ondernemerschap aan meerdere business scholen in België en Nederland.
Edgar is hoogleraar in Ondernemerschap en oprichter en directeur van het centrum van ondernemerschap en van de fondatie wetenschap en technologie aan zijn Universiteit.

2. Met het boek How to breed Gazelles vestigen jullie de aandacht op de essentie van goed ondernemerschap. Hoewel jullie alle drie werkzaam zijn als professor, wordt voornamelijk aandacht besteed aan praktische elementen, o.a. inzake «business development» en «business planning» en is het boek allesbehalve een theoretische uiteenzetting geworden. Waar is het idee voor het boek ontstaan en hoe hebben jullie besloten welke invulling jullie eraan wouden geven ?

Het idee voor How to breed Gazelles leeft al een tijdje bij ons. We merken op dat het verhaal van groeiondernemingen alles behalve makkelijk of evident is. Om de woorden van Hans Leybaert (Unified Post) in de mond te nemen: «Het is bijzonder eenzaam ondernemer te zijn in een groeibedrijf in tijden van crisis.» Bovendien heeft het onderzoek van professor Rita McGrath aangetoond dat minder dan 1 % van de bedrijven erin slagen een groei van 5 % aan te houden gedurende 10 jaar. Ondernemers met groeiambitie staan dus behoorlijk eenzaam voor deze grote uitdaging. We vonden het daarom nuttig onze inzichten te bundelen en te delen met deze ondernemers. Theorieën kunnen voor heel veel inspiratie zorgen en toch menen we dat ondernemers met groeiambitie veel meer hebben aan een praktisch advies. Dankzij onze praktijkervaring, waarbij Kris de langste staat van dienst heeft in de begeleiding van ondernemers, zijn we erin geslaagd enkele pragmatische adviezen te formuleren.

Het is belangrijk te beseffen dat de succesfactoren om groei te realiseren niet zwart – wit zijn. Zo menen we dat positieve obsessie cruciaal is voor groeiondernemingen, en tegelijk waarschuwen we voor de destructieve krachten van negatieve obsessie. We geven aan dat aandacht voor risicomanagement kan zorgen voor broodnodige operationele efficiëntie, en tegelijk geven we aan dat risicoaversie je onderneming lam kan leggen. Of sterker nog, we merken zelfs op dat risico’s nemen met innovatieve initiatieven één van de beste manieren kan zijn om de risico’s van je onderneming beheersbaar te houden. Het gaat met andere woorden over de nuances, over de aanpak, over de onderliggende logica van je onderneming, over het professionalisme waarmee alles is opgebouwd.

Ons verhaal is opgebouwd rond pragmatische inzichten uit onze ervaringen. We hebben wel onze inzichten met meerdere theorieën onderbouwd en uitgewerkt. De rijkdom aan theoriën is onmisbaar gebleken bij het formuleren van onze advies naar Gazelle ondernemingen.

3. “Positive obsession” is een sleutelbegrip in het boek, en verwijst naar de passie, toewijding en nieuwsgierigheid van een ondernemer voor zijn zaak. Maar daarnaast waarschuwen jullie de lezer ook voor de valkuilen van obsessie voor de onderneming, zoals het gebrek aan een gezonde work-life balance. Blijft er voor jullie naast jullie vele activiteiten nog tijd over voor een sociaal leven, het gezin, hobby’s, …? 

(Glimlach) Zoals eerder aangegeven, het is geen zwart–wit verhaal. We hebben alle drie een positieve obsessie in onze academische en praktijkgerichte activiteiten. Een gezonde balans vinden tussen professionele activiteiten en het privéleven is misschien niet vanzelfsprekend, maar we doen ons best. Om een anekdote te vertellen, neem bijvoorbeeld de afwerking van dit boek. De laatste weken waren behoorlijk bewogen, en we hebben alle drie – vanuit Ecuador, vanuit het  vliegtuig naar de VS en tussen meerdere verplichtingen door – alles in het werk gesteld om het boek tijdig af te werken. Uiteindelijk is dit boek opgeleverd vanuit Venetië tijdens de eerste vakantiedagen, zoals de aandachtige lezer kan opmerken in het voorwoord. En na zo’n inspanning kan je extra van het resultaat genieten, en gelukkig kunnen we op de steun van onze families rekenen. Ons sociaal leven, ons gezin en onze hobby’s zijn voor ons alle drie van cruciaal belang. Een goede balans vinden is niet gemakkelijk. Je kan constant blijven werken, een zekerheid voor gepassioneerde mensen. Maar je familie, vrienden en je gezondheid hebben ook wel aandacht nodig, en je hoeft geen Gazelle onderneming op te bouwen ten koste van alles.

4. Men spreekt wel vaker over het geheim achter succes, maar in het boek proberen jullie dit toch in zekere mate in kaart te brengen door de «gazelle» competenties te bespreken. Wat zijn volgens jullie de basiskenmerken die iemand moet bezitten (of aanleren) om het als succesvolle ondernemer te maken?

Er zijn niet veel «geheimen» of «wondermiddelen». De basisingrediënten zijn positieve obsessie, een idee diepgeworteld in bestaande markttrends en een onderneming met aandacht voor excellentie en continue verbetering. Daarom hebben we het proces van ondernemerschap – vanaf de identificatie van een opportuniteit, tot haar realisatie en omzetting naar een groeiverhaal – gebruikt als basisstructuur voor ons boek. In elke stap van dit proces word je geconfronteerd met verschillende competenties. Wat zijn de vaak besproken karakteristieken van ondernemers: risico’s durven nemen, controle over de eigen zaak, resultaatgericht werken, tolerantie en ambiguïteit. Verder wordt verwacht dat ondernemers communicatief zijn en goed zijn in verkoop, in onderhandeling, in netwerking, in financiën, in het aansturen van personeel en in de techniciteit van hun zaak. We kunnen zo een tijdje doorgaan met nuttige persoonlijkheidskarakteristieken, competenties en gaven voor groeiondernemingen. Toch willen we meteen opmerken dat groei geen buitengewone menselijke competenties vereist. Veel van de opgesomde competenties kan je toevoegen aan je team. Wanneer je een topverkoper nodig hebt bijvoorbeeld, dan kan iemand met dit profiel je team komen versterken.

Naar onze mening zijn er wel drie competenties waaraan een ondernemer met groeiambities moet werken. Opportuniteiten identificeren, netwerken en communiceren. De inzichten van een opportuniteit behoren onlosmakelijk tot de ondernemer en het is zeer uitzonderlijk om van andermans idee een succes te maken. Het ganse groeiverhaal van Gazelles is gebaseerd op partnerschap en mensen overtuigen in het potentieel van je business. Daarom is netwerken cruciaal. En je kan veel delegeren, outsourcen of in partnerschap realiseren, maar zonder goede communicatie zal dit absoluut niet lukken.

5. Met dit boek proberen jullie iedereen met de passie om een duurzame en succesvolle onderneming op te bouwen of verder uit te bouwen te ondersteunen en een leidraad te bieden. Maar hoe zien jullie België als klimaat voor snelgroeiende bedrijven en ondernemerschap in het algemeen?

De omgeving voor ondernemers is uitdagend, niet alleen in België. Kijk even naar de bankencrisis (2008/2009) en naar de crisis van de overheidsfinanciën in Europa (2011/2012). Er zijn politiek onstabiele regio’s en we verwijzen niet alleen naar de Arabische wereld maar ook naar Zuid-Europa. En we kunnen ook nog de volatiliteit van grondstofprijzen erbij betrekken als uitdaging voor bedrijven. Sommigen vinden deze uitdagingen loodzwaar, en anderen maken dankbaar gebruik van de opportuniteiten die eruit uitvloeien.

In België zijn er meerdere initiatieven ter ondersteuning van ondernemerschap en innovatie. En er zijn meerdere groeiverhalen die we kunnen bewonderen in ons land. Zo hebben we in ons boek de cases van Soudal, DCM, Miko en Close the Gap beschreven. We zijn er echter van overtuigd dat er nog veel meer nood en potentieel is aan Gazelle ondernemingen in België. We zijn een klein land in een open economie. We worden geconfronteerd met uitdagingen zoals vergrijzing, grondstoffenschaarste, milieuproblematiek, competitiviteit vanuit Azië, Afrika en Latijns Amerika om er maar enkele te noemen. Alleen met innovatie en ondernemerschap kunnen we aantwoord bieden aan deze uitdagingen. En dan ook wel innovatie en ondernemerschap op alle niveaus – bij multinationals, in overheidsorganisaties, bij NGO’s – en dus niet alleen als privé-initiatief.

6. Gazelles zijn de voorlopers van economische innovatie en groei en leveren een belangrijke bijdrage voor het economisch welzijn van onze samenleving. Hoe zien jullie de spanning tussen krachtig ondernemerschap en de economische crisis?

Snelle groeiers kunnen we beschrijven als de motor van een economie. Ze zorgen voor een stijging van het BBP, voor werkgelegenheid, voor export, of kortom voor de welvaart van onze samenleving. Ondernemen in tijden van crisis is niet evident. Je werkt niet op een eiland en zelfs wanneer er misschien geen directe impact zou zijn van de crisis op je onderneming, dan word je op zijn minst geconfronteerd met verhalen van klanten, leveranciers of vrienden. Deze verhalen kunnen niet anders dan even blijven hangen en roepen op tot voorzichtigheid.

Anderzijds brengen crisissen opportuniteiten met zich mee. Een groeionderneming slaagt erin een uitdaging in een opportuniteit om te vormen. Laat ons even stil staan bij enkele uitdagingen : vergrijzing, grondstoffenschaarste, milieuproblematiek, besparing in overheidsfinanciën. Zou het niet fantastisch zijn om ondernemende en innovatieve antwoorden te hebben op deze uitdagingen ? En we zullen ze hebben, want ze zijn bepalend voor onze toekomst. Met andere woorden, de crisis is zeer efficiënt in het blootleggen van de uitdagingen en de behoeften van onze maatschappij, terwijl ondernemers zeer efficiënt zijn in het bieden van antwoorden op dergelijke uitdagingen en behoeften. Al bij al mogen we optimistisch kijken naar de toekomst. Optimisme en een positieve ingesteldheid, eerder dan kritiek en pessimisme, zullen voor het ondernemerschap en de innovatie zorgen die we broodnodig hebben.

How to breed gazelles

How to breed Gazelles Creating business for growth 
Nikolay A. Dentchev, Kris Vander Velpen, Edgar Izquierdo

How to breed Gazelles is a practical guide on how fast growing businesses can be created. Entering the universe of fast growth requires careful preparation from the early stages of idea generation until the business reaches maturity. Hence, this book follows an entrepreneurial process perspective, commonly described in four stages: (i) opportunity identification and evaluation, (ii) business plan development, (iii) access generation to required resources, and (iv) venture acceleration and management. To address the challenges involved, the book offers a variety of practical tools while, at the same time, it discusses the fundamentals for developing a fast growing activity.

Gepubliceerd op 14-10-2013

  462