Gratis weggeven van goederen: hoe zit het met de btw?

Als een onderneming producten gratis wil weggeven, moet het met heel wat fiscale aspecten rekening houden. In deze bijdrage bekijken we de btw-gevolgen. Naar gelang de omstandigheden waarin de onderneming goederen weggeeft, zal ze (aan zichzelf) btw moeten aanrekenen. Daarop bestaan er anderzijds ook heel wat uitzonderingen, o.a. voor handelsmonsters en relatiegeschenken. De fiscus heeft het één en ander in een recente circulaire toegelicht.

Het uitgangspunt: btw op onttrekking

Bepaalde handelingen die een belastingplichtige gratis doet (‘om niet’) worden voor de btw toch als een belastbare handeling gezien. Dat is zo als een belastingplichtige producten gratis weggeeft. De belastingplichtige doet dan een onttrekking, en moet aan zichzelf btw aanrekenen.

Hierop bestaan wel verschillende uitzonderingen, die in de komende paragrafen verder worden toegelicht.

Handelsmonsters


Op handelsmonsters moet geen btw worden aangerekend. Handelmonsters of stalen zijn  voorbeelden van de producten die de onderneming zelf produceert en/of verkoopt. Ze worden gratis aan potentiële consumenten weggeven, zodat die het product kunnen uitproberen. Het is met andere woorden een manier om reclame te maken voor (nieuwe) producten. De staaltjes kunnen worden verpakt in speciale verpakkingen,  maar dat hoeft niet: (i) het staaltje moet niet in een kleinere hoeveelheid worden aangeboden, (ii) op de verpakking hoeft niet ‘monster’ of ‘staal’ te vermelden.

Er staat in principe geen limiet op het aantal monsters dat per klant wordt uitgedeeld.

Voorwaarden:

  • de handelsmonsters moeten worden uitgedeeld om het product te promoten zodat de klanten het kunnen leren kennen
  • de kosten voor het uitdelen van de staaltjes moet  in de inkomstenbelastingen als een aftrekbare beroepskost worden beschouwd
  • het staaltje is geen sterke drank

Relatiegeschenken en reclameartikelen

Ondernemingen schenken vaak ook andere goederen, dan de producten die ze zelf produceren. Dat kan als relatiegeschenk of als reclameartikel.

Ook handelsgeschenken of relatiegeschenken zijn vrijgesteld. Het moet dan gaan om een geschenk dat aan een zakenrelatie worden geschonken, en een waarde heeft van minder dan 50 EUR. Nieuw is dat een onderneming maar één geschenk per jaar per relatie mag geven. Een belangrijke nuance hierbij is dat met een ‘relatie’ enkel natuurlijke personen worden bedoeld. Daardoor kan een ondernemer wel aan twee vennoten van dezelfde vennootschap elk een geschenk geven.

Gratis diensten, tabak en geestrijke dranken  komen niet in aanmerking.

Ook nieuw is dat enkelvoudige vouchers kunnen worden geschonken, ook als ze kunnen worden omgeruild voor diensten (dit is dus een uitzondering op de regel dat gratis diensten van de vrijstelling voor handelsgeschenken zijn uitgesloten).

Daarnaast zijn er nog de reclameartikelen dit zijn gebruiksgoederen van weinig waarde die in grotere hoeveelheden worden verspreid en duidelijk en blijvend de naam dragen van de schenkende onderneming (balpennen, sleutelhangers, …). Ook deze artikelen kunnen zonder btw worden verspreid. De onderneming moet dus geen onttrekking doen, en mag de btw die ze betaald heeft voor de verwerving ervan gewoon aftrekken.

Geschenken aan het personeel

Ook het personeel krijgt in veel ondernemingen jaarlijks een geschenk naar aanleiding van kerstmis, Nieuwjaar of Sinterklaas. Ook hier geldt weer een vrijstelling van btw als (i) alle personeelsleden of alle kinderen (eventueel met leeftijdsvoorwaarde) van personeelsleden een geschenk krijgen en (ii) als de waarde van het geschenk lager is dan 50 EUR (exclusief btw) en (iii) voor maximaal één geschenk per persoon per jaar. Let op: voor de inkomstenbelastingen ligt het drempelbedrag op 35 EUR.

Nota bene: goede doelen

Ten slotte kan een onderneming ook goederen wegschenken aan slachtoffers van rampen, of voedseloverschotten schenken aan erkende voedselbanken.

Gepubliceerd op 18-07-2017

  1562