Een revisor aanstellen, ook als het niet moet? Het gebeurt en het heeft zijn voordelen

Ondernemingen zijn verplicht een commissaris aan te stellen als ze bepaalde omvangcriteria overschrijden. Toch zijn er kmo’s die, ook al zijn ze niet verplicht, een beroep doen op een commissaris of bedrijfsrevisor. Het ICCI wijdde hier een studie aan. TaxWorld gaat dieper in op de markantste resultaten van de studie.

De studie

Kleine vennootschappen moeten geen commissaris benoemen als ze gedurende het laatst en het voorlaatst afgesloten boekjaar niet meer dan één van volgende groottecriteria overschrijden:

  • jaargemiddelde van het personeelsbestand: 50;
  • jaaromzet, exclusief btw: 7.300.000 euro;
  • balanstotaal: 3.650.000 euro;

tenzij het jaargemiddelde van het personeelsbestand meer dan 100 bedraagt.

In een kmo-land als België valt het merendeel van de vennootschappen onder de noemer “klein”. Een studie in opdracht van het ICCI (Informatiecentrum voor het Bedrijfsrevisoraat - Centre d’information du révisorat d’entreprises) heeft in kaart gebracht hoeveel kmo’s die niet verplicht zijn een commissaris te benoemen dit wel doen op vrijwillige basis. Bijna 600 kmo’s antwoordden op een bevraging. De focus lag vooral op de perceptie van de bedrijfsleiders van deze kmo’s over de rol van de bedrijfsrevisor.

Op een totale populatie van 310.131 kmo’s benoemen 4.561 kmo’s (1,47 %) die niet verplicht zijn een commissaris aan te stellen er wel één op vrijwillige basis.
De markt van deze kmo’s wordt vooral gedomineerd door de kleine revisorenkantoren (max. 5 bedrijfsrevisoren), gevolgd door de Big4-kantoren.

Waarom een revisor benoemen als het niet moet?

In tijden van economische crisis en besparingen kan men zich vragen stellen bij de motivatie die een kmo heeft om een bedrijfsrevisor aan te stellen als het wettelijk gezien niet hoeft. Vaak blijken een vroegere wettelijke verplichting en/of een indirecte wettelijke verplichting (d.i. deel uitmaken van een groep) een belangrijke drijfveer te zijn. 29 % van de respondenten kiezen echter vrijwillig voor een bedrijfsrevisor voor de externe financiële audit. Deze keuze komt er vaak op verzoek van de aandeelhouders of het bestuursorgaan.

Een externe financiële audit door een bedrijfsrevisor levert voor de respondenten van de rondvraging duidelijke voordelen op; zoals bijvoorbeeld:

  • een verbetering van de kwaliteit van de informatie in de jaarrekening;
  • een verbetering van de kwaliteit van de interne controles;
  • het nuttig advies dat een meerwaarde kan betekenen voor het bedrijf;
  • het feit dat een bedrijfsrevisor de goede prestaties van het bedrijf bevestigt naar de buitenwereld toe;
  • het deugdelijk bestuur van de onderneming versterkt;
  • een financiële audit vereenvoudigt de toegang tot schuldfinanciering (leningen);
  • een bedrijfsrevisor geeft het gevoel aan het personeel dat ze gecontroleerd worden;
  • een positieve impact op de performantie van het bedrijf.

Op welk soort diensten van de bedrijfsrevisor doen deze kmo’s dan beroep?

In 43% van de gevallen gaat het om de financiële audit van de jaarrekening. Daarbovenop geeft de revisor in meer dan de helft van de gevallen ook nog eens - als onderdeel van de financiële audit - bijkomende informatie (bv. boekhoudtechnische aspecten, fiscale optimalisatie, interpretatie van de jaarrekening en het opzetten of verbeteren van de interne controles).

Andere controleopdrachten waarbij de aanstelling van een bedrijfsrevisor (of accountant) verplicht is vertegenwoordigen 27% van de opdrachten. Het gaat hier om opdrachten bij fusies en overnames, inbreng in natura of quasi-inbreng, omzetting naar een andere vennootschapsvorm, …

Bijna één vijfde van de opdrachten is bijkomende adviesverlening, zoals waarderingen, fiscaal advies, boekhoudtechnisch advies en advies bij reorganisaties en herstructureringen.
Bijkomende adviesverlening door een bedrijfsrevisor is wettelijk toegelaten voor zover dit niet slaat op de zeven verboden diensten: 

  • in de gecontroleerde vennootschap een beslissing nemen of in de besluitvorming tussenkomen;
  • bijstand verlenen of deelnemen aan de voorbereiding of het voeren van de boekhouding of aan de opstelling van de jaarrekening of van de geconsolideerde jaarrekening van de gecontroleerde vennootschap;
  • instaan voor de opstelling, de ontwikkeling, de invoering en het beheer van technologische systemen van financiële informatie in de gecontroleerde vennootschap;
  • instaan voor het waarderen van de elementen van de jaarrekening of van de geconsolideerde jaarrekening van de gecontroleerde vennootschap indien deze een belangrijk element vormen van de jaarrekening;
  • deelnemen aan de interne auditfunctie;
  • de gecontroleerde vennootschap vertegenwoordigen bij de afwikkeling van fiscale of andere geschillen;
  • tussenkomen in de werving van personen die deel uitmaken van een orgaan of van het leidinggevend personeel van de gecontroleerde vennootschap.

Perceptie van de aangeboden diensten

Algemeen genomen zijn de kmo’s tevreden over de geleverde prestaties. De bijkomende informatie die verstrekt wordt als onderdeel van de financiële audit wordt vaak gezien als een meerwaarde. Bovendien is er een grote loyaliteit aan het bedrijfsrevisorenkantoor. Veranderen van revisor is eerder uitzonderlijk. Ze gaan zelfs zo ver dat ze dit ook aan anderen aanraden (mond-tot-mondreclame). Klantentevredenheid is dus een belangrijk punt om aan te werken.

De kostprijs van zowel een externe financiële audit als adviesverlening is een belangrijke belemmering voor kmo’s om een revisor aan te stellen. De uitdaging is dan ook aan te tonen dat de kostprijs van een financiële audit gecompenseerd wordt door de meerwaarde ervan.

Vooral niet-gebruikers beschouwen de accountant of externe boekhouder vaak als substituut voor de bedrijfsrevisor. Ze zijn van oordeel dat een accountant of externe boekhouder voldoende is om de kwaliteit van de jaarrekening te garanderen. Langs de andere kant blijkt dat iets meer dan één vierde van de respondenten die de intentie hebben om in de toekomst beroep te doen op een bedrijfsrevisor aangeeft dit te zullen doen op advies van hun boekhouder of accountant.

(bron: De rol van de bedrijfsrevisor in bedrijven die niet verplicht zijn een bedrijfsrevisor aan te stellen, ICCI).

Gepubliceerd op 08-11-2012

  1235