Brexit: het ‘uitstap’-artikel 50, hoe werkt dat nu eigenlijk?

Na het Brexit-referendum hebben de media de mond vol van artikel 50. Volgens sommigen, zowel binnen als buiten de UK, moet die procedure snel gestart worden, volgens anderen is er geen haast mee gemoeid. Maar hoe werkt die procedure nu eigenlijk en wat zijn de gevolgen, voor de UK maar evenzeer voor de EU. Een overzicht.

Na het Brexit-referendum hebben de media de mond vol van artikel 50. Volgens sommigen, zowel binnen als buiten de UK, moet die procedure snel gestart worden, volgens anderen is er geen haast mee gemoeid. Maar hoe werkt die procedure nu eigenlijk en wat zijn de gevolgen, voor de UK maar evenzeer voor de EU. Een overzicht.

Voor de inwerkingtreding van de wijzigingen die aangebracht werden door het Verdrag van Lissabon voorzag het Europees recht geen bepaling die de uittreding van een lid van een Unie regelde. Dit betekende echter niet dat een uittreding niet mogelijk was, het was echter wel zeer complex. Omdat we nu toch met artikel 50 een uittredingsclausule hebben gaan we hier niet verder op in.

Het Verdrag van Lissabon voorzag dus in een uittredingsclausule voor lidstaten die zich uit de EU willen terugtrekken. Dit (nieuwe) artikel 50 bevat als principe dat lidstaten van de EU, overeenkomstig hun grondwettelijke bepalingen, kunnen besluiten zich uit de Unie terug te trekken (lid 1). Indien zij dit besluit nemen (via een stemming in het parlement) moeten zij dit ter kennis brengen aan de Europese Raad.

Na deze notificatie starten onderhandelingen over de uittreding, waarbij ook rekening wordt gehouden met hoe beide partijen (UK en EU) hun toekomstige onderlinge betrekkingen zien. Het spreekt voor zich dat dit een titanenwerk is, dat opnieuw voor beide partijen verstrekkende gevolgen heeft (zie ook verder). Volgens sommige media zoekt de UK 750 extra onderhandelaars, al dan niet uit de privé, om het scheidingsverdrag te onderhandelen. Wanneer de UK en de EU tot een akkoord komen wordt dit namens de Unie gesloten door de Raad, na goedkeuring door het Europees Parlement (lid 2).

De gevolgen hiervan zijn uiteraard verregaand. Technisch gesproken zijn de verdragen (en alle teksten die daaruit voortvloeien) niet meer van toepassing op de UK vanaf de datum van het terugtrekkingsakkoord of na verloop van twee jaar na de kennisgeving zoals hiervoor beschreven. Deze termijn van twee jaar kan worden verlengd, maar enkel met instemming van de UK en mits eenparigheid van stemmen in de Raad (lid 3). Maar ook de gevolgen voor de EU zijn niet te onderschatten. De deelname van de UK aan het beleid van de Unie valt weg, er zullen een aantal belangrijke posten moeten worden ingevuld en functionarissen en ambtenaren moeten worden vervangen.

Ook de budgettaire impact voor de EU in nauwelijks te overschatten. Zo was in de totale begroting van de EU voor de periode 2014-2020 voorzien dat van de totale 960 miljard EUR er een netto contributie van de UK was van 65,7 MILJARD GBP, waarvan 47,5 miljard in de periode 2016-2020, wanneer de UK dus mogelijk de EU al verlaten heeft (bron: FT). Vraag hoe deze budgettaire put kan of moet gevuld worden door de post-UK EU. Nu is het wellicht een geluk bij een ongeluk dat de UK geen deel uitmaakt van de EMU/Eurozone…

Volledigheidshalve bevat de tekst van artikel 50 ook het principe dat indien een lidstaat die zich uit de Unie heeft teruggetrokken terug om lidmaatschap verzoekt, de normale toetredingsprocedure moet volgen en dus achteraan in de rij dient aan te sluiten … (lid 5).

Het is nu afwachten (of? en) wanneer de UK de bedoelde notificatie zal doen en daarmee de formele uittredingsprocedure start. De (bijna) nieuwe premier Theresa May lijkt in elk geval vastberaden om hiermee aan de slag te gaan en er ‘een succes van te willen maken’. En ondertussen is het Britse pond op de internationale markten gedaald tot zijn laagste koers sinds 1985, davert de Britse vastgoedmarkt op haar grondvesten en blijven de financiële markten ‘in turmoil’ en stijgt de vrees dat de Brexit een nieuwe financiële crisis laat ontstaan.

Wij blijven u verder informeren omtrent de Brexit. Heeft u ondertussen al concrete vragen? brexit@moorestephens.be.

En wat met de fiscale/juridische impact van Brexit ?

  • douanewetgeving: goederentransacties tussen UK en de EU zijn geen intracommunautaire transacties meer;
  • btw: UK maakt geen deel meer uit van het btw-gebied, intracommunautaire transacties vallen weg, UK-bedrijven worden beschouwd als zijnde gevestigd buiten de EU;
  • inkomstenbelastingen;
  • contracten en overeenkomsten: welk recht is/wordt van toepassing, niet-concurrentiebedingen, (handels)agentuur en distributiecontracten;
  • handelsverkeer: hoe zullen de handelsrelaties tussen de UK en de EU geregeld worden na de Brexit;
  • grensoverschrijdende fusies, acquisities en splitsingen;

Samen met de accountants en adviseurs van Moore Stephens gaat Wolters Kluwer verder aan de slag om u ten gepaste tijde de juiste informatie te kunnen verstrekken.

Klik hier voor meer informatie.

Gepubliceerd op 13-07-2016

  345