Belastingvermindering voor verwerven van nieuwe aandelen in een startende onderneming

De overheid voerde midden 2015 enkele nieuwe maatregelen in om het voor startende ondernemingen makkelijker te maken investeerders aan te trekken. Eén daarvan is de belastingvermindering voor de verwerving van nieuwe aandelen van startende ondernemingen. Deze maatregel geeft belastingplichtigen in de personenbelasting een belastingvermindering als ze nieuwe aandelen verwerven van een startende onderneming. De belastingvermindering bedraagt 30 % of 45 % naar gelang de grootte van de starter waar in wordt geïnvesteerd.

Een belastingvermindering voor wie investeert in …

Deed u een investering? Dan heeft u recht op een belastingvermindering van 30 % of 45 % van het geïnvesteerde bedrag: 30 % als u investeert in een kleine onderneming, 45 % als u investeert in een micro-onderneming.

Voorbeeld

Als u 10.000 investeert in een micro-onderneming, krijgt u een belastingvermindering van 4.500  EUR.

… nieuwe aandelen …

De maatregel is bedoeld voor investeerders, m.a.w. voor wie instapt in het risicodragend kapitaal van de onderneming. De investeerder doet een inbreng in geld (niet in natura), waarvoor hij nieuwe aandelen in ruil krijgt. Het moet gaan om nieuwe aandelen, die worden uitgegeven bij de oprichting van de vennootschap of bij een kapitaalverhoging. De aandelen vertegenwoordigen een deel van het maatschappelijk kapitaal van de uitgevende vennootschap.

U kan rechtstreeks investeren, of onrechtstreeks, via de deelname in een startersfonds dat de effectieve investering doet.

Voor wie dit te risicovol vindt en liever investeert in een starter door een krediet te verstrekken (lening) werd er een ander belastingvoordeel voorzien.

… van een starter …

Opzet van de maatregel is nieuwe ondernemers ondersteunen. Daarom geeft enkel een investering in een starter recht op het belastingvoordeel. Een onderneming is – fiscaal gezien - een starter in de eerste vier jaar van haar bestaan. Enkel ‘echte’ starters, komen in aanmerking. Zijn geen ‘echte’ starter: (i)  een eenmanszaak die al meer dan vier jaar bestaat en wordt omgevormd in een nieuwe vennootschap, maar dezelfde activiteit blijft ontwikkelen.  De datum waarop de activiteit werd gestart is doorslaggevend, niet de rechtsvorm en (ii) vennootschappen die ontstaan uit de fusie of splitsing van bestaande vennootschappen  evenmin starters zijn.

… die een kleine onderneming of micro-onderneming is

De maatregel is bedoeld om het ook voor kmo’s mogelijk te maken financiering aan te trekken. Daarom komen enkel micro-ondernemingen en kmo’s in aanmerking.

Een vennootschap is klein als ze aan minstens twee van de volgende criteria beantwoordt:

  • balanstotaal kleiner of gelijk aan 4.500.000 EUR; 
  • jaaromzet (exclusief btw) kleiner of gelijk aan 9.000.000 EUR; 
  • gemiddeld personeel per jaar minder of gelijk aan 50.

Let op: deze criteria werden gewijzigd vanaf 1 januari 2016 (aanslagjaar 2017 in de vennootschapsbelasting). Als de aandelen werden uitgegeven in aanslagjaar 2016 voor de uitgevende vennootschap (dit is het aanslagjaar in de vennootschapsbelasting dat loopt  tot en met 31 december 2015 of dat langer loopt, maar zeker aanvangt vóór 1 januari 2016, zijn de oude criteria van toepassing).

Een onderneming met meer dan 100 werknemers valt sowieso buiten het begrip ‘kleine vennootschap’

Hoewel we hierboven spreken van een kleine ‘vennootschap’, moet dit ruimer gezien worden als een kleine onderneming: ook ondernemers die een eenmanszaak hebben komen in aanmerking.

Enkel investeringen in micro-ondernemingen en kleine ondernemingen komen voor de belastingvermindering in aanmerking. Middelgrote en grote ondernemingen zijn van het toepassingsgebied uitgesloten

Beperkingen aan de investering voor de investeerder

U kan per belastbaar tijdperk maximaal 100.000 EUR investeren onder dit gunstregime. Als u meer investeert, gaat het bedrag boven de drempel fiscaal verloren. Als u meer wil investeren, is het interessanter om te spreiden over meerdere aanslagjaren.

Voorbeeld

In 2016 investeerde u 60.000 EUR in bvba X en 70.000 EUR in bvba Y. Totale investering: 130.000 EUR. Komt voor de belastingvermindering in aanmerking: 100.000 EUR.

In 2016 investeerde u 60.000 EUR in bvba X. In 2017 investeerde 70.000 EUR in bvba Y. Totale investering: 130.000 EUR. Komt voor de belastingvermindering in aanmerking: 130.000 EUR (gespreid over beide jaren).

U mag maximaal een participatie van 30 % in de vennootschap verworven. Verwerft u een grotere deelneming, dan krijgt u voor dat extra deel geen belastingvermindering.

Voorbeeld

U investeert 40.000 EUR in een bvba, met een totaal maatschappelijk kapitaal van 80.000 EUR. Hiermee verwerft u een deelneming van 50 %. U heeft maar recht op de belastingvermindering voor een deelneming van 30 % van het kapitaal = 30 % van 80.000 EUR = 24.000 EUR. De andere 16.000 EUR gaat fiscaal verloren.

Beperkingen voor de vennootschap

De startende onderneming mag maximaal 250.000 EUR kapitaal verzamelen op deze manier en mag het verzamelde geld niet gebruiken om dividenden uit te keren, aandelen aan te kopen of leningen te verstrekken.

Maar niet voor investering door bedrijfsleiders

Iedereen die belast wordt in de personenbelasting of de BNI-natuurlijke persoon kan van de belastingvermindering genieten. Bedrijfsleiders die investeren in hun eigen bedrijf, zijn wel uitgesloten.

Echtgenotes van bedrijfsleiders worden niet uitgesloten: een echtgenoot kan dus investeren in de vennootschap waarin de andere echtgenoot bedrijfsleider is en van de vermindering genieten.

Deze beperking mag u strikt zien: een bedrijfsleider kan dus wel in een andere onderneming investeren.

Voorbeeld

A en B zijn ieder zaakvoerder van hun eigen vennootschap, respectievelijk bvba A en B. Zaakvoerder A investeert in bvba B, zaakvoerder B investeert in bvba A. Beide hebben recht op de belastingvermindering.

En niet voor investeringen in bepaalde types vennootschappen

Enkele ondernemingen worden expliciet uitgesloten:

  • middelgrote en grote ondernemingen;
  • ondernemingen in financiële problemen die in een collectieve insolventieprocedure zitten of daarvoor in aanmerking komen;
  • beursgenoteerde vennootschappen;
  • beleggings-, thesaurie- en financieringsvennootschappen;
  • managementvennootschappen;
  • patrimoniumvennootschappen, waarin onroerende goederen zitten die door de bedrijfsleider of zijn echtgenoot/kinderen worden gebruikt als woning;
  • vennootschappen die al een kapitaalvermindering hebben doorgevoerd of dividenden hebben uitgekeerd: uit deze verrichtingen blijkt immers dat ze geen gebrek hebben aan risicokapitaal.

Aandelen vier jaar bijhouden of terugname van de vermindering

U moet de verworven aandelen minstens vier jaar bijhouden om de belastingvermindering definitief te verkrijgen. Als u beslist ze eerder te verkopen, zal u een deel van de vermindering moeten teruggeven. Dan wordt u een federale belastingvermeerdering opgelegd. Voor elke maand dat u de aandelen te vroeg terug verkoopt moet u 1/48 van de verkregen belastingvermindering teruggeven.

Voorbeeld

Op 4 april 2015 investeerde u 12.000 EUR in een kleine vennootschap. U kreeg er 100 nieuwe aandelen voor terug. Daarvoor kreeg u een belastingvermindering van 30 % = 3.600 EUR. U moet de aandelen die u ontving vier jaar (48 maanden) behouden, nl . tot 4 april 2019. U beslist uw aandelen te verkopen in de loop van maart 2017. Op dat moment zijn er 23 maanden verlopen, en duurt de voorgeschreven houdperiode nog 25 maanden (van maart 2017 tot april 2019). Dit betekent dat er 25/48 van de belastingvermindering wordt teruggenomen via een federale belastingvermeerdering: 25/48 van 3.600 = 1.875 EUR.

In de aangifte

In de aangifte moet u Vak X ‘(Uitgaven die recht geven op) belastingverminderingen’ invullen onder letter J.

Voor de belastingvermindering: code 1318 (vermindering van 30 %) of 1320 (vermindering van 45 %).

Dit jaar werd ook de code toegevoegd voor de terugname, voor wie zijn aandelen te vroeg terug verkocht (in de loop van 2016):  code 1328.

Meer weten? Zie uitleg van Jef Wellens op www.monKEY.be.

Gepubliceerd op 29-05-2017

  393